jakie witaminy pić z półpasiec

Co to jest półpasiec (półpasiec)? Przeanalizujemy przyczyny występowania, diagnostykę i metody leczenia w artykule dr Pawła Andriejewicza Aleksandrowa, specjalisty chorób zakaźnych z 13-letnim doświadczeniem.

Definicja choroby. Przyczyny choroby

Półpasiec (półpasiec) to choroba zakaźna występująca u osób, które chorowały na ospę wietrzną. Wywołuje ją wirus Varicella zoster (wirus ospy wietrznej-półpaśca), który jest aktywowany w stanie utajonym i atakuje korzenie grzbietowe rdzenia kręgowego, węzły nerwowe międzykręgowe (zwoje) i skórę.

Klinicznie charakteryzuje się umiarkowanie nasilonym zespołem ogólnego zatrucia infekcyjnego, wysypką pęcherzykową wzdłuż nerwów czuciowych biorących udział w procesie i silnym bólem.

Etiologia

Rodzina – Herpesviridae (z greckiej opryszczki – pełzanie)

Gatunek – herpeswirus typu 3 – Varicella zoster ( VZV , HHV-3 ).

Varicella zoster to owalny wirus zawierający DNA, związany z komórkami. Osiąga średnicę 120-179 nm. Pokryta błoną lipidową z kolcami glikoproteinowymi. Zawiera antygeny zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne (antygeny rdzeniowe). Ich ilość i jakość nie jest stała. Nie znaleziono innych wariantów patogenu.

Po przeniesieniu ospy wietrznej przez człowieka wirus przemieszcza się wsteczną drogą powrotną wzdłuż procesów komórek nerwowych (aksonów) do zwojów nerwowych. Tam pozostaje ukryty na całe życie. Antygeny wirusa nie występują na powierzchni zakażonych neuronów. Uniemożliwia to układowi odpornościowemu rozpoznanie tych komórek.

Niepatogenny dla zwierząt. Bardzo niestabilny w środowisku zewnętrznym, zmienia się po podgrzaniu. Promieniowanie słoneczne, świeże powietrze podczas wentylacji, standardowe środki dezynfekujące i rozpuszczalniki tłuszczowe zabijają wirusa niemal natychmiast [1] [2] [5] [7] [9] [10].

Epidemiologia

Choroba dotyka osoby, które chorowały na ospę wietrzną (zwykle od dłuższego czasu) ze spadkiem immunoreaktywności organizmu. Są to osoby starsze, kobiety w ciąży, osoby zakażone wirusem HIV, osoby po stresie lub przeszczepie narządu – otrzymujące terapię immunosupresyjną (tłumienie niepożądanych reakcji układu odpornościowego) oraz inne kontyngenty o obniżonej odporności.

Ponieważ choroba rozwija się w wyniku reaktywacji wirusa już w organizmie, półpasiec nazywany jest chorobą endogenną.

Choroba nie jest rozpowszechniona. Nie ma wyraźnej sezonowości. Nieco częściej chorują kobiety i przedstawiciele rasy białej.

Osoby z półpascem są źródłem rozprzestrzeniania się wirusa i mogą być niebezpieczne w przypadku ospy wietrznej u osób wcześniej niezdrowych, zwłaszcza dzieci.

Średnio zapadalność kształtuje się na poziomie 10-12 przypadków na 1000 osób powyżej 60. roku życia. W ostatniej dekadzie nastąpił wzrost zapadalności w młodszych grupach wiekowych.

U osób zakażonych wirusem HIV półpasiec jest dość częstym objawem ze spadkiem poziomu CD4 (białych krwinek) poniżej 0,5 na 10 9 / l. Przy braku postępującej immunosupresji powtarzające się nawroty są rzadkie (nie więcej niż 5% przypadków) [1] [3] [5] [7] [10].

Objawy półpaśca

Nie ma okresu inkubacji w zwykłym znaczeniu, ponieważ półpasiec nie jest pierwotną infekcją. Całe życie może minąć, a manifestacja nadejdzie, chociaż wirus jest obecny w organizmie.

Trudno jest przewidzieć rozwój choroby. Jego początek i objawy są bardzo zróżnicowane i zależą od ciężkości. Choroba może być poprzedzona stresem, urazem lub ostrymi infekcjami dróg oddechowych.

Przydziel symptomatologię niektórych postaci półpaśca.

Postać ganglio-skórna

Ta forma zaczyna się od prodromu – lekkie złe samopoczucie, upośledzona wrażliwość, umiarkowany ból w miejscach przyszłych wysypek. Okres ten trwa do siedmiu dni. Następnie ból staje się wyraźny, pojawia się gorączka, umiarkowanie wyraźny zespół ogólnego zatrucia zakaźnego. Czasami ból nasila się, nawet gdy wieje wiatr (tzw. Ból alodyniczny – od bodźców niebolesnych).

Po 3-10 dniach w tych miejscach pojawia się wysypka pęcherzykowa na tle zaczerwienienia. W tym przypadku natężenie bólu zwykle maleje. Wysypka występuje po jednej stronie, ograniczonej do obszaru unerwienia jednego zwoju czuciowego. Pęcherzyki mają tendencję do gromadzenia się.

W przyszłości zawartość pęcherzyków staje się mętna, czasami pęka. Po 4-5 dniach od pojawienia się wysypki pojawiają się strupy. Znikają po 2-4 tygodniach choroby.

Wysypki są dozwolone bez śladu, ale tylko przy braku drapania i głębokich zmian zapalnych. Ale bolesne zjawiska mogą utrzymywać się przez długi czas, czasami nawet do roku. Wymaga to szybkiej terapii przeciwwirusowej i złagodzenia bólu.

Ogólnie ból w przypadku półpaśca jest dość wyraźny, pogarszany ruchem, dotykiem (nawet niewielkim). Można je uznać za ostre (od okresu prodromalnego i do 1 miesiąca), podostre (1-4 miesiące) i przewlekłe (powyżej 4 miesięcy – neuralgia popółpaścowa – typowy ból neuropatyczny). Charakter bólu może być inny – stały i spontaniczny, częściej palący, uciskający. Czasami ból porównywany jest do porażenia prądem. Mogą powodować znaczne cierpienie fizyczne pacjentów, zakłócać sen i wyczerpać pacjenta.

Lokalizacja bólu i wysypki odpowiada projekcji dotkniętych nerwów.

Kształt oka

Wysypki pojawiają się na twarzy, nosie i oczach. Wynika to z uszkodzenia nerwu trójdzielnego i węzła Gassera. Wysypka rozprzestrzenia się od poziomu oczu do okolicy ciemieniowej, gwałtownie przerywana wzdłuż linii środkowej czoła. Czasami proces obejmuje oko.

Kształt ucha

Zaatakowany staw kolanowy. W tym przypadku uchwycony zostaje małżowiny uszne, zewnętrzny przewód słuchowy. Może wystąpić porażenie nerwu twarzowego i mięśni twarzy – tzw. Zespół Hunta. Utrata wrażliwości na smakołyki.

Postać gangrena (nekrotyczna)

Forma meningoencefalityczna

Częściej obserwowane z lokalizacją wysypki na głowie. Temperatura wzrasta, pojawiają się bóle głowy, nudności i wymioty, które nie przynoszą ulgi, zespół opon mózgowo-rdzeniowych, zaburzenia świadomości, śpiączka. Śmiertelność w tym stanie wynosi ponad 60%.

Formularz rozpowszechniany

Występuje z AIDS. Wysypka rozprzestrzenia się na całej skórze. Często wpływa to na narządy wewnętrzne – płuca, mózg, wątrobę, nerki. Rokowanie jest niekorzystne.

Forma zwojowa

Nie ma charakterystycznych wysypek, ale istnieje oczywisty zespół bólowy. Diagnostyka jest niezwykle trudna. Ze względu na bardzo późną diagnozę leczenie ogranicza się do uśmierzenia bólu. Stosowanie leków przeciwwirusowych w opóźnionym okresie wyraźnie nie wpływa na proces.

Półpasiec podczas ciąży

U kobiet w ciąży półpasiec (przy braku wirusa HIV) zwykle nie różni się. Nie wpływa na przebieg ciąży i nie powoduje uszkodzeń płodu / dziecka [2] [3] [6] [8] [10].

Patogeneza półpaśca

Nawet wiele lat po przeniesieniu ospy wietrznej wirus utrzymuje się w węzłach nerwowych międzykręgowych i korzeniach grzbietowych rdzenia kręgowego. Pod wpływem czynnika prowokującego (HIV, stres, przyjmowanie leków immunosupresyjnych, onkologia, radioterapia, przeszczepy narządów i inne) ulega aktywacji i opuszcza komórki nerwowe. Przesuwając się wzdłuż aksonów wrażliwych pni nerwowych (częściej nerwu międzyżebrowego, trójdzielnego) do skóry, powoduje charakterystyczną zmianę skórną – bolesną wysypkę pęcherzykową.

Proces ten zachodzi u osób z obecnością swoistych przeciwciał klasy G w niskich stężeniach i obniżonym poziomie odporności komórkowej.

Patologiczne zmiany w skórze przypominają zmiany w opryszczce zwykłej:

  • występuje wewnątrzkomórkowy i międzykomórkowy obrzęk naskórka;
  • pęcherzyki tworzą się w górnych odcinkach warstwy wzrostu;
  • pojawia się balonowa degeneracja i dystrofia cytoplazmy – komórki warstwy kolczastej są zaokrąglone, powiększone i oddzielone od siebie i zniszczone;
  • pojawiają się olbrzymie komórki zawierające kilka jąder, w tym te z wtrętami eozynofilowymi.

W patogenezie choroby wiodącymi nie są właściwości nabłonkowe wirusa, ale neurotropowe. Ze względu na często powtarzające się bodźce bólowe, częściowe uszkodzenie otoczki mielinowej pokrywającej aksony i neurony oraz obszary nerwów czuciowych, wirus zwiększa wrażliwość nocyceptorów ośrodkowego układu nerwowego [1] [2] [5] [7] [ 10].

Klasyfikacja i etapy rozwoju półpaśca

ICD-10 (International Classification of Diseases) identyfikuje siedem wariantów herpes zoster (B02):

  • B02.0 Półpasiec z zapaleniem mózgu;
  • B02.1 Półpasiec z zapaleniem opon mózgowych;
  • B02.2 – półpasiec z innymi powikłaniami ze strony układu nerwowego: popółpaścowe zapalenie zwojowe węzła twarzowego kolana, polineuropatia, nerwoból nerwu trójdzielnego;
  • B02.3 – półpasiec z powikłaniami ocznymi: zapalenie powiek, spojówek, tęczówki, tęczówki, rogówki, rogówki i spojówki, twardówki;
  • B02.7 – rozsiany półpasiec;
  • B02.8 – półpasiec z innymi komplikacjami;
  • В02,9 – półpasiec bez komplikacji.

Zgodnie z obrazem klinicznym istnieją dwie główne formy choroby:

  1. Typowe (bez powikłań i powikłań):
  2. rumieniowaty – zaczerwienienie;
  3. pęcherzykowe – zaczerwienienie z tworzeniem się pęcherzyków (pęcherzyków);
  4. krostkowy – zaczerwienienie, pęcherzyki, ropienie pęcherzyków;
  5. pęcherzowy – silnie płynąca postać z pojawieniem się na skórze pęcherzy wypełnionych wysiękiem, a następnie często ropiejących.
  6. Nietypowe (bez powikłań, z powikłaniami):
  7. nieudane – obserwuje się tylko przekrwienie, czasami pojawiają się grudki, ale bez pęcherzyków, to znaczy bez pęcherzyków;
  8. krwotoczny – zawartość pęcherzyków jest nasączona krwią;
  9. zgorzel – z martwicą tkanek;
  10. uogólnione – rozległe wysypki, które wpływają na kilka obszarów skóry;
  11. rozsiewane (w tym u osób zakażonych wirusem HIV) – rozległe wysypki ze zmianami narządów wewnętrznych; wyjątkowo niekorzystne rokowanie;
  12. półpasiec z uszkodzeniem narządu wzroku (opryszczka oczna z rozwojem zapalenia rogówki, zapalenie nadtwardówki, zapalenie tęczówki i oka) i zapalenie nerwu wzrokowego;
  13. półpasiec ze zmianami błony śluzowej jamy ustnej, gardła, krtani, małżowiny usznej i przewodu słuchowego.

Pod względem ciężkości choroba może być:

  • łatwo;
  • średnio ciężki;
  • ciężki (z powikłaniami) [1] [2] [10]

Powikłania półpaśca

  • Poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego to ostre zapalenie istoty szarej i białej jednego lub więcej sąsiednich odcinków rdzenia kręgowego. Występują bóle głowy, szyi i pleców. Następnie dodaje się uczucie osłabienia, opasując sztywność klatki piersiowej i brzucha – paraliż ruchowy, zatrzymanie moczu i kału. Do diagnostyki wykonywane są badania MRI i płynu mózgowo-rdzeniowego.
  • Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – ostry wzrost temperatury, silny ból głowy, nudności, wymioty, objawy oponowe, zaburzenia świadomości. Zdiagnozowano za pomocą testów MRI i CSF. Rokowanie jest niekorzystne.
  • Opryszczka oczna – zaczerwienienie, niewyraźne widzenie, ból oka. W rezultacie prowadzi do jaskry i ślepoty.
  • Zapalenie ucha środkowego – ból ucha, gorączka, wydzielina z ucha, upośledzenie słuchu. Może prowadzić do głuchoty.
  • Zapalenie zwojów nerwowych to zapalenie zwoju nerwowego z powiązanymi pniami nerwowymi. Towarzyszy mu ostre strzelanie, pieczenie, bolesne odczucia, które wynikają z najmniejszego wpływu na dotkniętą ostrość. Występuje głównie u pacjentów w podeszłym wieku w przypadku braku szybkiego leczenia.
  • Nadkażenie bakteryjne – ropienie obszarów wysypki.
  • Rozprzestrzenianie się u pacjentów z AIDS to rozprzestrzenianie się wirusa. Prowadzi do zapalenia oskrzeli, przełyku, żołądka, jelita grubego, pęcherza, mięśni, osierdzia, opłucnej, otrzewnej, płuc, wątroby, mięśnia sercowego i stawów [1] [4] [9] [10].

Diagnoza półpaśca

Diagnostyka laboratoryjna:

  1. Kliniczne badanie krwi : normocytoza (normalna wielkość krwinek czerwonych) lub leukopenia (zmniejszona liczba limfocytów). W przypadku przyłączenia flory wtórnej możliwa jest leukocytoza neutrofilowa – nadmiernie podwyższony poziom neutrofili. ESR jest normalne lub podwyższone.
  2. Biochemiczne badanie krwi : z reguły bez znaczących odchyleń zależy od rozpowszechnienia procesu i obecności współistniejących chorób.
  3. Diagnostyka krwi ELISA : wykrycie podwyższonego miana przeciwciał IgG jako markera zakażenia wirusem, czterokrotny wzrost miana, czasami pojawienie się IgM przeciwko wirusowi ospy wietrznej.
  4. PCR materiału biologicznego (wydzielina wysypki, płyn mózgowo-rdzeniowy, krew): wykrywanie DNA wirusa.
  5. Metody ekspresowe – badanie mikroskopowe rozmazów-odcisków wysypek: znaleziono olbrzymie komórki wielojądrowe – symplasty – z wtrętami wewnątrzjądrowymi i specyficznymi antygenami z przeciwciałami monoklonalnymi. Prowadzony jest głównie do celów naukowych.
  6. Ogólna analiza moczu nie ma charakteru informacyjnego [1] [2] [5] [7] [9] [10].

Diagnostyka różnicowa:

  • riketsjoza pęcherzykowa ospy – pobyt w okolicy ogniskowej, ukąszenie kleszcza, afekt pierwotny, zapalenie panvasculitis (zapalenie ścian naczyń), uogólniona limfadenopatia;
  • zakażenie opryszczką pospolitą – pojedyncze pęcherzyki, częściej w okolicy warg i narządów płciowych, brak wyraźnego bólu;
  • ospa wietrzna – kontakt z pacjentem chorym na ospę wietrzną lub półpasiec, brak ospy wietrznej w przeszłości, pojedyncze nie zrośnięte pęcherzyki w całym ciele, brak bólu w miejscach wysypki;
  • zakażenie enterowirusem – ciepły sezon, przeważająca zmiana na dłoniach i stopach, głównie grudkowe elementy wysypki, często w połączeniu z zespołem przewodu pokarmowego;
  • ukąszenia pcheł i pluskiew – jasna, swędząca wysypka – grudki, przekrwienie w miejscach ukąszenia – objawy pierwotne, obecność pierwiastków głównie na otwartych obszarach skóry;
  • bolesna postać chorób terapeutycznych przed charakterystycznymi wysypkami – dusznica bolesna, zawał serca, kolka wątrobowa i nerkowa – wniosek wyciągnięto na podstawie charakterystycznych zmian w biochemii, USG i EKG;
  • róży – brak pęcherzyków, charakterystyczny rodzaj płomienia [1] [3] [4] [10].

Leczenie półpaśca

Pacjenci z ciężkimi postaciami półpaśca powinni być hospitalizowani w szpitalu zakaźnym. Pozostali pacjenci w przypadku braku poważnych chorób towarzyszących mogą być leczeni w domu.

Przede wszystkim wskazane jest podawanie leków o bezpośrednim działaniu przeciwopryszczkowym (na bazie acyklowiru) w dużych dawkach. Zmniejsza nasilenie i czas trwania procesu infekcyjnego i pozakaźnego (zespołu bólowego).

Takie leczenie należy rozpocząć jak najwcześniej – nie później niż siedem dni od wystąpienia choroby i trzy dni od wystąpienia wysypki.

Kiedy leki są stosowane w późniejszym terminie, ich skuteczność jest znacznie zmniejszona, ponieważ wirus osiągnął już szczyt rozwoju i spowodował kaskadę reakcji immunoneuropatologicznych.

Stosowanie lokalnych środków na opryszczkę – maści i kremów – ma słaby efekt terapeutyczny.

Aby uzyskać wysuszający, lokalny efekt antyseptyczny, stosuje się każdy lokalny środek antyseptyczny tego rodzaju – gadżety cynkowe, błyszczące zielone roztwory.

Przy rozległych zmianach, którym towarzyszy wyraźna reakcja zapalna, stosuje się leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy i leki przeciwalergiczne.

W przypadku silnego bólu (zapalenie zwojów nerwowych) standardowe leki przeciwbólowe (NLPZ) są nieskuteczne, dlatego należy preferować leki przeciwdrgawkowe i przeciwdepresyjne działające ośrodkowo. Fizjoterapia łagodzi ból. Przyjmowanie witamin, suplementów diety itp. Nie ma żadnej oczywistej wartości [1] [2] [3] [8] [10].

Prognoza. Profilaktyka

W przypadku niepowikłanych i zlokalizowanych postaci choroby rokowanie jest korzystne. Wraz z rozwojem bólu zwojowego jakość życia może znacznie spaść przez wystarczająco długi okres (do roku), a przy postaciach meningoencephalitycznych i rozsianych – na jeszcze poważniejszy okres, często śmiertelny.

Nie prowadzi się zapobiegania chorobom w ognisku. Po pobycie pacjenta na oddziale w celu dezynfekcji wystarczy przewietrzyć pomieszczenie (formami rozpowszechnionymi).

W celu niespecyficznej profilaktyki półpaśca należy starać się prowadzić zdrowy tryb życia, stosować zbilansowaną i pełnowartościową dietę oraz unikać sytuacji stresowych.

W ramach swoistej profilaktyki stosuje się szczepionki przeciwko ospie wietrznej – „Varilrix” i „Okavax”. Można je wykonać zarówno przed zachorowaniem na ospę wietrzną (dla dzieci i dorosłych zdrowych), jak i po (dla osób starszych zagrożonych reaktywacją wirusa).

Aleksandra Olszar
Aleksandra Olszar
Edytor serwisu